Gastlessen “PIL” 2026 Positief en Inclusief Leefklimaat

Programma: 

In de krokusvakantie zijn er twee fysieke opleidingsdagen met 11 gastlessen. In maart zijn er drie online opleidingsavonden met 6 gastlessen.

Doelstellingen: 

Tijdens deze gastlessen leren deelnemers: 

• Op basis van wetenschappelijke referentiekadersrelevante elementen herkennen die het positief klasklimaat en inclusief karakter van een leeromgeving beïnvloeden
• Evidence-informed praktijken voorstellen om in een leeromgeving het positief klasklimaat en inclusief karakter te verhogen.

Doelgroep: 

Studenten in en alumni van de educatieve masteropleidingen van de VUB, Lerarenopleiders MILO, Leraren en schoolleiders in de MILO partnerscholen.

Thema’s

Anti-Pesten

Anoek Smeyers (Expertisecentrum verbindend onderwijs)

Pesten,zowel offline als online, blijft een uitdaging in onderwijsomgevingen. Het heeft een grote impact op het welzijn van leerlingen en kan leiden tot sociale uitsluiting, angst en verminderde schoolprestaties. Een positieve groepssfeer en een duidelijke aanpak zijn cruciaal om pesten te voorkomen en aan te pakken. Verschillende wetenschappelijk onderbouwde programma’s, zoals KiVa en STIPP, bieden scholen concrete tools om een veilige leeromgeving te creëren. KiVa en STIPP richten zich op groepsdynamiek en sociale verantwoordelijkheid en het vroegtijdig herkennen en aanpakken van pestgedrag. Beide programma’s helpen leerkrachten met praktische strategieën om pesten duurzaam aan te pakken en een inclusieve en veilige schoolomgeving te bevorderen. Wil je meer weten over deze methodes en hoe je ze kunt toepassen in de klas? Neem deel aan onze informatiesessie en ontdek hoe jij als leerkracht het verschil kunt maken.

Kansarmoede

Cindy Van Geldorp, Eva Van De Putte (Netwerk tegen Kansarmoede)

Wat is armoede nu eigenlijk? En zie je dat aan iemand? Door een samenspel van factoren verloopt de schoolloopbaan van kinderen die in armoede opgroeien vaak niet optimaal. In deze gastles krijg je een beter zicht op de leefwereld van mensen in armoede en leer je het beter herkennen op school. Theoretische kaders helpen je om je eigen visie en die van mensen in armoede te begrijpen. De gastles wordt verzorgd door een tandem van een trainer en een ervaringsdeskundige in armoede en sociale uitsluiting.

Gender

Els Consuegra (MILO, VUB)

In deze interactieve vorming gaan we van start met het uitpakken van de vele betekenissen die ‘gender’ kan hebben. We overlopen een aantal cijfers om de genderdiversiteit in onze leerlingenpopulatie beter te leren inschatten. We gaan vervolgens dieper in op een aantal evidence-informed praktijken om in de klas en op school naar een meer genderinclusieve leeromgeving te evolueren. Els Consuegra en Myriam Halimi deden in het Procrustes-project onderzoek naar strategieën om de genderkloof in het secundair onderwijs te verkleinen. Els Consuegra is hoofddocent aan het Multidisciplinair Instituut LerarenOpleiding en Myriam Halimi is adviseur en vormingsmedewerker bij RoSa vzw het Kenniscentrum voor Gender en Feminisme.

Drugpreventie

Giovanni Laleman

Bij pubers en adolescenten is er al kans op een eerste contact met drugs. Ze zijn een belangrijke doelgroep gezien hun neiging tot experimenteren, hun impulsiviteit en hun kwetsbaarheid en de schadelijkheid van drugs op het ontwikkelende brein. Preventiemedewerker Giovanni Laleman rondde in maart 2023 zijn opleiding bij het Europees Waarnemingscentrum voor Drugs en Drugverslaving (EMCDDA) af. In deze gastles brengt hij de preventiekennis bij over de meest doeltreffende, op feiten en wetenschap gebaseerde preventieve interventies en benaderingen. Hoogbegaafdheid Marijke Van Vlasselaer (Samen Slimmer Groeien en MILO, VUB) In deze gastlesleer je kenmerken herkennen die kunnen wijzen op hoogbegaafdheid bij leerlingen. Misvattingen over hoogbegaafdheid worden ontkracht en pro’s en contra’s van verschillende strategieën om hoogbegaafde leerlingen maximaal uit te dagen én te ondersteunen worden geëvalueerd. Marijke Van Vlasselaer is onderwijsfilosoof en heeft ervaring als begeleider en ervaringsdeskundige bij Expertisecentrum Samen Slimmer Groeien.

Polarisatie

Elly Mansoury (VUB)

In deze gastles wordt op basis van het onderzoeksproject DEBEST (2017-2022) besproken hoe Brusselse leerlingen van elkaar kunnen verschillen. Er wordt aandacht besteeds aan de diverse achtergronden, opvattingen en ervaringen die een rolspelen in conflicten of gevoeligheden binnen de klas. Ook wordt er op basis van casussen ingegaan op hoe leraren kunnen reageren op controversiële uitspraken van leerlingen, met aandacht voor welke reacties wenselijk of ongewenst zijn wanneer er bijvoorbeeld conflicten ontstaan over gevoelige onderwerpen. Deelnemers krijgen handvatten om het beleid rond sociale cohesie in scholen te versterken. Totslot worden termen als polarisatie, radicalisering en extremisme onder de loep genomen.

Autisme – inleefsessie

Marc Peeters en Frie Horemans (Vlaamse Vereniging Autisme)

Wil je ervaren hoe mensen met autisme de wereld beleven? Mensen zonder autisme kunnen erover lezen en leren, maar hoe het écht voelt om autisme te hebben, is een heel andere zaak. Tijdens deze bijeenkomst gebruiken we inleefmethodieken om zo dicht mogelijk bij het ‘autistische voelen’ te komen. Een unieke en boeiende ervaring!

Samen zorgzaam

Johanna Jacobs (Studiebegeleidingscentrum, VUB)

Het doel van deze training is het versterken van vaardigheden van leraren en medewerkers om signalen van emotionele problemen te herkennen, ze bespreekbaar te maken, en leerlingen te motiveren om waar nodig hulp te zoeken. Daarnaast gaat het ook over leren grenzen trekken:zorgen voor anderen binnen de grenzen van het eigen takenpakket en de eigen draagkracht.

Meertalig onderwijs

Jill Surmont (MILO, VUB)

Meertalig onderwijs is niet meer weg te denken in ons onderwijslandschap. Toch zijn er nog vele vragen rond de klaspraktijk en het organisatorisch aspect. In deze gastles leren deelnemers evalueren welke vormen van meertalig onderwijs vandaag decretaal toegelaten zijn. Ook het identificeren van gelijkennissen en verschillen in de pedagogische principes van verschillende vormen van meertalig onderwijs krijgt aandacht. Want hoe verschilt immersie of Content and Language Integrated Learning (CLIL) eigenlijk van een les Nederlands of Aardrijkskunde waar een meerderheid van de leerlingen thuis geen Nederlands spreekt? Jill Surmont is vakdidacticus talen aan de VUB en doet onderzoek naar meertaligheid met aandacht voor zowel meertalig onderwijs in de vorm van Content and Language Integrated Learning (CLIL) als omgaan met de talige diversiteit op school.

Onderwijs in een gekleurde samenleving

Orhan Agirdag (KULeuven)

Slechts 17 procent van de Vlaamse leraren voelt zich competent om les te geven in een multiculturele of meertalig context. Toch is er voldoende wetenschappelijke evidentie die aantoont dat superdiversiteit en kwaliteitsvol onderwijs en gelijke kansen hand in hand kunnen gaan. Orhan Agirdag helpt deelnemers om een aantal centrale begrippen (ras, etniciteit, cultuur …) en processen van ongelijkheid (stereotypen, discriminatie, racisme …) te definiëren. Hij ontkracht op basis van een sterk wetenschappelijk onderbouwd verhaal een aantal hardenkkige misvattingen. Etnisch-culturele verschillen op school wegdrukken werkt niet. Integendeel, het zet de schoolprestaties van jongeren met een migratieachtergrond net onder druk. Orhan Agirdag doceert pedagogische wetenschappen aan de KULeuven en Universiteit van Amsterdam. Zijn werk is verspreid over honderden wetenschappelijke publicaties en werd bekroond met verschillende prijzen.

Ouderbetrokkenheid

Samira Azeroual (KOOGO)

Ouderkoepel KOOGO is de Koepel van Ouderverenigingen van het Officieel Gesubsidieerd onderwijs van het gemeentelijk, stedelijk en provinciaal onderwijs. KOOGO professionaliseert scholen en andere onderwijspartners over ouder-schoolpartnerschap en de 3 vormen van ouderbetrokkenheid: thuisbetrokkenheid, schoolbetrokkenheid en ouderparticipatie. Onderzoek toont immers aan dat ouderbetrokkenheid en een nauwe samenwerking tussen ouders en school bijdragen tot een fijne en succesvolle schoolloopbaan van kinderen en jongeren. KOOGO promoot daarom een sterke wederkerige relatie en het partnerschap tussen ouders en school. Wij dragen deze boodschap Vlaanderenbreed uit onder het motto “Ouders maken mee school”.

Multidisciplinair Instituut LerarenOpleiding van de Vrije Universiteit Brussel nodigt gastsprekers uit voor haar studenten in de educatieve masteropleidingen en stelt deze gastlessen ook open voor de eigen lerarenopleiders, alumni en partnerscholen.